Over lijnolieverf
Wat is lijnolieverf en hoe verschilt het van moderne verf?
Lijnolieverf wordt gemaakt van lijnolie en natuurlijke pigmenten. In tegenstelling tot moderne kunststofverven die een dichte toplaag vormen, dringt lijnolieverf in het hout en creëert zo een bescherming van binnenuit. Het hout blijft dampdoorlatend, wat betekent dat het kan ademen en vocht op natuurlijke wijze kan reguleren.
Wat zijn de voordelen van lijnolieverf?
Het beschermt diep door in het hout te dringen in plaats van het oppervlak te bedekken, zorgt voor een ademend oppervlak waar vocht natuurlijk kan bewegen, en veroudert mooi met een zachte, levendige glans. Het is gebaseerd op natuurlijke grondstoffen en is op de lange termijn economisch omdat het eenvoudig te onderhouden is zonder volledig te hoeven schuren.
Waar kan ik lijnolieverf gebruiken?
Lijnolieverf werkt uitstekend zowel buiten als binnen. Buiten is het geschikt voor hout, pleisterwerk, plaatwerk en zelfs steen, bijvoorbeeld voor gevels, ramen, hekken en tuinmeubilair. Binnen kan het worden gebruikt op hout, pleisterwerk, gips en de meeste gangbare ondergronden. Houd er rekening mee dat lijnolieverf een langere droogtijd heeft dan watergedragen verven, wat belangrijk kan zijn bij het schilderen binnenshuis in koude of slecht geventileerde ruimtes. Alle lijnolieverf vergeelt iets binnenshuis bij gebrek aan zonlicht. Dit is een natuurlijk fenomeen dat omkeerbaar is en verdwijnt zodra het oppervlak weer aan daglicht wordt blootgesteld.
Waarom krijt lijnolieverf na verloop van tijd?
Lijnolie breekt op natuurlijke wijze af door de UV-stralen van de zon. Na verloop van tijd vormt zich een dunne laag poeder op het oppervlak, dit wordt krijten genoemd. De buitenste gekrijte laag wordt het offerschicht genoemd en werkt precies zoals de naam doet vermoeden: het offert zich op aan weer en wind om de onderliggende verflagen te beschermen. Wanneer het offerschicht is weggekrijt, volstaat vaak een nieuwe laag verf.
Meng je lijnolieverf in elke gewenste kleur?
Ja. Bij Ovolin mengen we lijnolieverf volgens het NCS-systeem en de kleurenschaal van het Riksantikvarieämbetet. We hebben ook eigen kleurseries ontwikkeld, waaronder Skogsgrön, Ovolinocker, Pelargongrön en Bergsmansblå. We mengen de verf met de hand, zonder mengmachines en chemische pasta’s. Hierdoor blijft de kleur stabiel en gelijkmatig in de loop van de tijd.
Voorbereiding
Hoe bereid ik het oppervlak voor voordat ik ga schilderen?
De voorbereiding is cruciaal, de nieuwe verf hecht nooit beter dan het oppervlak waarop het wordt aangebracht. Begin met het wegborstelen van alle oude krijtverf, schraap vervolgens loszittende verf weg zodat je een stevige ondergrond hebt. Was met een geschikte schilderreiniger en spoel grondig af met schoon water. Laat het oppervlak goed drogen, het vochtgehalte mag niet hoger zijn dan 16%. Vervang rotte houtdelen, rot hout kan niet gezond worden overschilderd. Schuur eventueel grijs hout weg als het oppervlak lange tijd zonder verf heeft gestaan. Heeft u algengroei op de gevel, was dan met een algen- en schimmelreiniger en spoel grondig voordat u gaat schilderen.
Welke penselen en gereedschappen moet ik gebruiken?
Lijnolieverf moet altijd met een kwast worden aangebracht, nooit met een roller of spuit. Rollers en spuiten geven te dikke verflagen die niet goed drogen zoals ze zouden moeten. Voor de gevel zijn ronde of halfronde kwasten van goede kwaliteit geschikt. Voor raamkozijnen geeft een ronde of schuin afgesneden kwast goede controle en bereikt de kitvoeg. Binnen op panelen en lijsten kun je aanbrengen met een ovale of ronde kwast en daarna uitsmeren met een bredere kwast voor een gelijkmatig resultaat. Reinig kwasten met lijnoliezeep of kristalzeep en bewaar ze liggend of hangend, nooit rechtopstaand in een pot.
Waar moet ik op letten bij het plannen van buitenschilderwerk?
Het beste schilderseizoen is van mei tot augustus, maar dat hangt af van de weersomstandigheden. De dagtemperatuur moet bij voorkeur boven de 10 graden liggen. Vermijd schilderen in direct fel zonlicht, bij kans op regen of wanneer er zware dauw wordt verwacht. Houd er rekening mee dat lijnolieverf langzamer droogt dan moderne verven, plan voldoende droogtijd tussen elke laag. Het vochtgehalte van het hout mag bij het schilderen niet hoger zijn dan 16%. Als je op vochtig hout schildert, kan de lijnolie niet goed intrekken, wat kan leiden tot verfafbladdering en blazen.
Schilderen en aanbrengen
Hoe schilder ik met lijnolieverf?
De basisregel is eenvoudig: dun en goed inwerken. Werk de verf in de ondergrond in in plaats van deze alleen op het oppervlak aan te brengen. Strijk goed uit, een dunne laag is altijd beter dan een dikke. Roer altijd in de verf voordat je begint. Als er een vel op het oppervlak is gevormd, verwijder dit dan voorzichtig zonder het door de verf te roeren, om afbladderen te voorkomen. Vers geschilderde lijnolieverf is bijna spiegelglad, maar na 2 tot 3 maanden is de verf gestabiliseerd tot een halfglanzend oppervlak.
Hoeveel lagen zijn er nodig?
Buiten op een nieuw of volledig gestript oppervlak worden drie lagen aanbevolen. De grondlaag wordt aangebracht met verf verdund met ongeveer 40% oplosmiddel voor een goede penetratie. De tussenlaag wordt aangebracht met ongeveer 20% verdunning na minimaal 36 tot 48 uur. De eindlaag wordt aangebracht met onverdunde verf na nog eens minimaal 36 tot 48 uur. Op gekrijte oppervlakken buiten volstaan één tot twee lagen, afhankelijk van de mate van aantasting. Binnen zorgen twee tot drie lagen op een onbehandeld oppervlak voor een mooi dekkend resultaat.
Heb ik primer nodig?
Buiten is geen aparte grondverf nodig, de eerste laag verdunde lijnolieverf werkt als grondlaag. Binnen kan het nuttig zijn om nieuwe of zuigende oppervlakken te primen met een lijnolieprimer. Dit zorgt voor een gelijkmatige, niet-zuigende ondergrond en vermindert het risico op doffe plekken. Zorg ervoor dat je de grondverf altijd in dezelfde kleur als de afwerklaag aanbrengt.
Hoe ga ik om met knoesten in het hout?
Knopen kunnen lange tijd hars afscheiden, wat door de verf heen kan komen. Binnen kun je de knopen behandelen met echte schellak voordat je gaat schilderen; dit sluit af en voorkomt doorbloeding. Gebruik altijd echte schellak, geen kunststofbasis knopenlak, wanneer je daarna met lijnolieverf schildert. Buiten werkt schellak niet omdat het voorkomt dat de lijnolie intrekt. Schuur de knoop extra goed en breng nog een keer grondverf aan op dat gedeelte. Sommige knopen kunnen na verloop van tijd toch weer doorbloeden en moeten dan bij het volgende onderhoud opnieuw geschilderd worden.
Hoe ga ik om met scheuren in de panelen?
Smalle scheurtjes tot 2 tot 3 mm in een geschaafde plank of lijst kunnen worden gevuld met lijnoliekit. Verf de scheur eerst en breng vervolgens het kit nat-in-nat aan, dat wil zeggen voordat de verf is opgedroogd. Grotere beschadigingen moeten worden hersteld met houtreparatie of vervanging van de plank.
Droogtijden
Hoe lang is de droogtijd?
Over het algemeen rekent men op 1 tot 2 dagen per laag. De droogtijd wordt verkort door warmte, licht en lage luchtvochtigheid. Wacht liever iets langer dan te kort. Als je de volgende laag te vroeg aanbrengt, loop je het risico op blazen en kreukels.
Waarom droogt mijn lijnolieverf zo langzaam?
Lijnolieverf droogt niet zoals gewone verf. In plaats van dat water verdampt, vindt het drogen plaats via een chemisch proces met behulp van zuurstof uit de lucht. Dit betekent dat een goede luchtcirculatie cruciaal is, vooral binnenshuis. Zet ramen en deuren open en plaats indien mogelijk een ventilator. Als de zuurstof opraakt, kan het droogproces volledig stoppen. Als je te dik hebt geschilderd, kan het gebeuren dat de bovenste laag droogt terwijl de binnenste lagen nog nat zijn, wat kan leiden tot blazen en een zeer lange droogtijd.
Probleemoplossing
Waarom ontstaan er blaasjes in de verf?
Blazen ontstaan bijna altijd om een van drie redenen: de verf is te dik aangebracht waardoor de bovenste laag droogt maar de binnenste lagen nog nat zijn, de volgende laag is te vroeg aangebracht voordat de vorige goed droog was, of het oppervlak was vuil, vet of vochtig tijdens het schilderen. Schraap de blazen weg, laat het oppervlak goed drogen en werk het vervolgens bij met een dunne laag.
Waarom wordt de verf rimpelig of gekreukeld?
Rimpels ontstaan wanneer de bovenlaag te snel droogt in verhouding tot de binnenste lagen, vaak doordat de verf te dik is aangebracht of omdat de volgende laag te vroeg is aangebracht. Schraap het gerimpelde gedeelte weg, laat het volledig drogen en werk bij met een dunne laag.
Waarom ziet de verf er vlekkerig uit?
Vlekkerigheid ontstaat wanneer het oppervlak ongelijkmatig zuigt. De lijnolie-moleculen zijn zeer klein en dringen door waar de poriën in het hout open zijn. Als het hout op één plek meer zuigt, is dat zichtbaar als een ongelijke glans. Wacht 2 tot 3 maanden en laat de verf goed uitharden; naarmate de lijnolie volledig uithardt, trekt de vlekkerigheid vaak bij. Breng daarna eventueel een nieuwe toplaag aan. Anders bestaat het risico dat de vlekkerigheid blijft bestaan.
Er zijn zwarte vlekken op de verf gekomen, wat moet ik doen?
Zwarte vlekken zijn ofwel vuil uit de lucht of algengroei. Algengroei ontstaat meestal in omgevingen met een verhoogde vochtigheid, zoals aan de noordzijde van het huis. Is het vuil, was dan met een pH-neutraal reinigingsmiddel en spoel af met water. Is het algengroei, was dan met algen- en schimmelreiniger en spoel grondig af met schoon water.
Onderhoud en opnieuw schilderen
Wanneer is het tijd om opnieuw te schilderen?
Aangezien lijnolie in het hout doordringt en het van binnenuit beschermt, is overschilderen vaak een esthetische kwestie. Buiten wordt de verf geleidelijk aangetast door de zon. Als alleen de toplaag is aangetast, volstaat een nieuwe laag. Als ook de tussenlaag is aangetast, moet je twee nieuwe lagen aanbrengen. Als de verf is gescheurd in een krokodillenhuidpatroon, is het tijd om zoveel mogelijk oude verf te verwijderen, alle houtvrije delen te gronden en vervolgens twee nieuwe lagen aan te brengen.
Hoe maak ik penselen en gereedschap schoon?
Reinig kwasten met lijnoliezepen of kristalzeep en spoel daarna af met lauw water. Dit is zacht voor de haren en goed voor het milieu. Als je de volgende dag verder gaat schilderen, kun je de kwast een nacht in water bewaren, maar zorg ervoor dat je hem grondig reinigt als je klaar bent. Bewaar kwasten altijd liggend of hangend, nooit rechtop in een pot.
Moet ik ergens op letten als ik een schilder inhuur?
Lijnolieverf stelt andere eisen aan de techniek dan moderne kunststofverven. Zorg ervoor dat u een schilder inhuurt met gedocumenteerde ervaring met lijnolieverf; het is niet voldoende dat het bedrijf het eerder heeft gedaan, de specifieke schilder moet ook persoonlijke ervaring hebben. Vraag om referenties en bekijk eerder werk. Zorg ervoor dat de offerte de droogtijd en het juiste aantal lagen weerspiegelt, en spreek van tevoren af hoe eventuele blaren, kreukels of druipers worden behandeld.